سینمای ایران
کیانوش عیاری خطاب به دلواپسان «خانه پدری»:

با هر بهانه‌ای به فیلم تاختند و کوتاه نیامدند/ مگر این فیلم چه حرفی می‌زند که شما برآشفته و نگران شدید؟

کیانوش عیاری می‌گوید 10 سال است که علیه «خانه پدری» جوسازی می‌شود؛ 10 سال است به هر بهانه‌ای به فیلم می‌تازند و پا پس نمی‌کشند و نظراتشان را بیان می‌کنند؛ وقتی هم که فیلم برای دومین بار به نمایش درآمد، هجمه‌هایشان نسبت به آن بیشتر شد و فشارها شدیدتر…

کیانوش عیاری کارگردان فیلم «خانه پدری» درباره جوسازی عده‌ای بر علیه این فیلم به روزنامه اعتماد گفت: 10 سال است که علیه این فیلم جوسازی می‌شود. حالا این جوسازی‌ها بسته به شرایط خاص متفاوت بوده است. چه در زمانی که فیلم برای دو روز در گروه هنر و تجربه اکران شد و 10 سانس نمایش داشت و چه زمانی که فیلم در سال‌های 89 و 92 قرار بود در جشنواره فیلم فجر شرکت کند یا زمانی که فیلم در جشنواره ونیز شرکت کرد. این دلواپسان به هر بهانه‌ای به فیلم تاختند و پا پس نکشیدند و نظراتشان را بیان می‌کردند. خب حالا وقتی بحث درباره نمایش عمومی مطرح شود، طبیعی بود که هجمه‌ها نسبت به این فیلم افزایش پیدا کند و فشارها شدیدتر شود اما سوال من از این دوستان این است که مگر فیلم چه حرفی می‌زند که شما برآشفته و نگران و دلواپس شدید؟ گمان می‌کنم بیش از آنکه این نگرانی‌ها اصیل و منطقی باشند بر اساس یک‌سری شایعات و ذهنیات شکل می‌گیرند که به صورت ناعادلانه فیلم را مورد قضاوت قرار می‌دهند. اینجا به مسائل فرامتنی کاری ندارم. درباره خود فیلم حرف می‌زنم. قتلی که در فیلم اتفاق می‌افتد، سرانجام با تلطیف به چند سال اخیر مرتبط می‌شود و به پایان می‌رسد. چرا به این شکل فیلم دیده نشد و دوستان این بخش‌ها را نمی‌بینند؟ آنها سعی می‌کنند با میکروسکوپ قسمت‌ها و لایه‌های کپک ‌زده و آلوده فیلم را برجسته کنند و حاضر هم نمی‌شوند کوتاه بیایند و به جنبه‌های دیگر فیلم اشاره‌ای داشته باشند. روند 80 ساله فیلم نشانگر چیست؟

عیاری در بخش دیگر این مصاحبه عنوان کرده: برای من قطعی بود که باید اعداد سالگرد از روی فیلم برداشته شود. البته می‌دانستم با حذف سال‌ها، ارتباط فیلم با تماشاگر کمی کند می‌شود اما ترجیح دادم این کندی به وجود بیاید تا معناتراشی‌های بیهوده از فیلمم نشود و از این بابت خوشحال هم بودم. مثلا در روایت فیلم وقتی می‌رسیدیم به سال‌های دهه 70 ممکن بود مخاطب این فصل از فیلم را به وقایع فرامتنی دوم خرداد تعمیم دهد و تحول شخصیت‌های فیلمم را به آن مقطع تاریخی نسبت بدهد و در ذهنیت تماشاگر چنین نکاتی را متبادر سازد در حالی که غرور من به من اجازه این کار را نمی‌داد که این گونه به بعضی معانی متوسل شوم و وقایع فیلم خودم را به دوم خرداد وصل کنم تا معنای بیشتری به ذهن مخاطب برسد. حس می‌کردم خب تماشاگر با تماشای این صحنه‌ها، لبخندی ناشی از رضایت می‌زند که من مفهوم عیاری را گرفتم و متوجه شدم او چه می‌خواسته در این صحنه به ما بگوید. این به نظر من تحقیر و خفت فیلم است و روان فیلم را آلوده می‌کند.

این فیلمساز برجسته در پاسخ به اینکه آیا برای تعدیل صحنه‌های خشونت اقدامی هم کرده است، توضیح داد: من کاملا مطابق با خواسته وزارت ارشاد عمل کردم. آنها از من نکاتی را خواستند که خودم هم راغب بودم بخش‌هایی از فیلم باید حذف شود. به نظرم درخواست وزارت ارشاد کاملا منطقی بود و من هم پذیرفتم.

او در ادامه افزود: من به قانون تمکین می‌کنم. از جانب وزارت ارشاد همین نکات ذکر شد. با دستور وزارت ارشاد من به این حذف‌ها مبادرت ورزیدم. این نکته را بگویم وقایعی که در کشورمان رخ می‌دهد به جای آنکه مبتنی بر قانون باشد، مطابق با عرف است و عرف توانمند‌تر از قوانین عمل می‌کند.

عیاری در واکنش به سوالی که از او درمورد نگاه خصمانه صدا و سیما نسبت به «خانه پدری» پرسیده شد، گفت: ویژگی من به گونه‌ای نیست که چنین دشمنی‌هایی را تشخیص دهم. باور کنید، سرم مشغول کار خودم است و ذهنم درگیر سریالی است که می‌سازم. ساده بگویم که درک درستی از این شرایطی که تلویزیون پیش آورده ندارم و اصلا متوجه هم نشده بودم. وقتی از جانب 20:30 و برنامه «هفت» سروصدا به پا شد، این صحبت‌های دیگران بود که من را متوجه منفی بودن رفتار آنها و اتفاق‌های پیرامونم کرد. من اتفاقا بخش خبری 20:30 را دیدم، زیاد گزیده نشدم. شاید به این خاطر باشد که کمی کندذهن باشم (می‌خندد) اما وقتی بعدش واکنش‌ها را دیدم، متوجه شدم محتوای برنامه ناجور بوده است. حقیقتش این است که اصلا از تلویزیون انتظار ندارم. برای آنها سریال می‌سازم و دو سریال موفق هم برای‌شان ساخته بودم که مورد توجه آنها قرار گرفته است. به نظر من نباید چنین رفتارهایی را انجام دهند. جالب است که دیگران مرا متوجه چنین برخوردهایی می‌کنند. من هم مثل شخصیت درسو در فیلم دروسواوزالا به کارگردانی آکیراکوروساوا هستم که به کاپیتان می‌گوید:«چرا پول‌های من زیر درخت نیستند. من فکر می‌کنم که شکارچیان پول‌های مرا برداشته باشند. عجب دیوانه‌هایی هستند.» در واقع درسواوزالا نمی‌فهمد که آنها دزد و طمعکار هستند و می‌پرسد آنها چرا پول‌های مرا برداشته‌اند.

او ضمن ابراز امیدواری به اکران مجدد «خانه پدری»، در واکنش به صحبت های عماد افروغ که عدم حذف صحنه‌های خشونت‌آمیز فیلم را دلیل بر نمایش آن در محافل خاص عنوان کرده بود، اظهار کرد: اگر قرار بود فیلم در محافل خاص نمایش داده شود چرا چیزی به من گفته نشد؟ آیا من به عنوان کارگردان نباید در جریان قرار می‌گرفتم؟ در انزوای مطلق که نبودم. در این مدت هم با اداره نظارت و ارزشیابی و هم با مسوولان گروه هنر و تجربه در ارتباط بودم. فیلم «خانه پدری» در گروه هنر و تجربه اکران شد و از 4 سالن تنها یک سالن را (پردیس کوروش) به این فیلم اختصاص دادند. خب طبیعی بود من راضی نباشم با یک سالن فیلم اکران شود ضمن اینکه در این مدت آقای داروغه‌زاده درباره امکان مجدد نمایش این فیلم در گروه هنر و تجربه صحبت کرده بودند.

 

 

فیلم‌نیوز

پاسخی بگذارید